Dźwignia finansowa – jak działa, depozyt, margin call i cena likwidacji
Dźwignia finansowa na przykładach: jak zwielokrotnia zysk i stratę, czym jest depozyt zabezpieczający, margin call i cena likwidacji, i jak policzyć ryzyko pozycji z dźwignią.
Dźwignia finansowa pozwala otworzyć pozycję większą niż Twój kapitał. Przy dźwigni 1:10 za 1 000 zł kontrolujesz pozycję wartą 10 000 zł. To narzędzie, które zwielokrotnia zarówno zyski, jak i straty, i jedna z głównych przyczyn, dla których początkujący traderzy tracą pieniądze.
Jak działa dźwignia
Zmiana wyniku w % depozytu ≈ zmiana ceny w % × dźwignia.
| Dźwignia | Ruch ceny −1% | Ruch ceny −5% | Ruch ceny −10% |
|---|---|---|---|
| 1:1 | −1% | −5% | −10% |
| 1:5 | −5% | −25% | −50% |
| 1:10 | −10% | −50% | −100% |
| 1:30 | −30% | likwidacja | likwidacja |
Przy dźwigni 1:30 wystarczy ruch o nieco ponad 3% przeciwko Tobie, żeby stracić cały depozyt.
Depozyt, margin call i likwidacja
- Depozyt zabezpieczający (margin): część wartości pozycji, którą musisz mieć na rachunku.
- Margin call: ostrzeżenie, że środki spadły poniżej wymaganego poziomu.
- Stop out / likwidacja: broker automatycznie zamyka pozycje. W UE dla klientów detalicznych następuje to przy spadku depozytu do 50% wymaganego.
Cena likwidacji to poziom, przy którym pozycja zostanie zamknięta. Warto ją znać przed otwarciem transakcji, a nie po.
Gdzie spotkasz dźwignię
- kontrakty CFD i forex,
- kontrakty terminowe (np. na WIG20),
- opcje,
- ETF-y lewarowane (np. 2x, 3x), które przez codzienne „resetowanie” dźwigni w trendzie bocznym tracą wartość,
- kredyt na zakup akcji.
Jak ograniczyć ryzyko
- Licz ryzyko w złotych, nie w dźwigni. Ważne, ile stracisz, gdy zadziała stop loss (stop loss i wielkość pozycji).
- Używaj niższej dźwigni niż maksymalna. To, że broker pozwala na 1:30, nie znaczy, że trzeba z tego korzystać.
- Zawsze stop loss przy pozycjach z dźwignią.
- Uważaj na koszty finansowania przy trzymaniu pozycji przez wiele dni.
- Nie zwiększaj pozycji po stracie, żeby się „odegrać”.
Dźwignia a inwestowanie długoterminowe
Dla długoterminowego inwestora dźwignia rzadko ma sens. Bessa o 30–50% na rachunku z dźwignią oznacza likwidację w najgorszym momencie, bez szansy na odrobienie strat (hossa i bessa). Matematyczną górną granicę rozsądnego ryzyka opisuje kryterium Kelly'ego.
Kalkulator dźwigni w Bourse
Kalkulator zysku w aplikacji Bourse liczy wynik transakcji na akcjach, kryptowalutach, forex i kontraktach z dźwignią, opłatami i kosztem finansowania, a także cenę likwidacji pozycji. Kalkulator wielkości pozycji podpowie, ile otworzyć przy zadanym ryzyku.
Najczęstsze pytania
Co to jest dźwignia 1:10?
Możliwość otwarcia pozycji 10 razy większej niż wpłacony depozyt. Zyski i straty są liczone od całej pozycji.
Co to jest margin call?
Ostrzeżenie, że środki na rachunku spadły poniżej wymaganego depozytu. Jeśli nie uzupełnisz środków, broker zamknie pozycje.
Czy dźwignia jest dla początkujących?
Zwykle nie. Lepiej zacząć bez dźwigni albo na koncie demo.
Materiał edukacyjny. Handel z dźwignią wiąże się z wysokim ryzykiem utraty środków.
Sprawdź to w aplikacji Bourse
Rynki i newsy na żywo, transakcje insiderów i Kongresu USA, fundusze 13F, raporty ESPI, portfel, konto demo, obligacje skarbowe, kalkulator PIT-38 i laboratorium quant w jednej aplikacji. Darmowy start.
Bourse dostarcza dane finansowe i informacje redakcyjne, których część jest generowana przez AI. Ta strona ma charakter wyłącznie edukacyjny. Nie jest spersonalizowaną poradą inwestycyjną ani rekomendacją kupna lub sprzedaży jakiegokolwiek instrumentu finansowego. Decyzje podejmujesz samodzielnie.